56 Kontzertua

Víctor del Valle Pianoa

Cuarteto Modigliani
Amaury Coeytaux Biolina
Laurent Marfaing Biola
François Kieffer Bioloncheloa
Yann Dubost Kontrabaxua

 

FRANZ SCHUBERT (1797-1828)
Quinteto para piano y cuerdas en La mayor opus 114 D.667, “La trucha”

  1. Allegro vivace
  2. Andante
  3. Scherzo
  4. Andantino
  5. Allegro Jiusto

Egitarauren oharrak

Schubertek udako oporraldi zoriontsu batean idatzi zuen Amuarraina, etxe batean apopilo zegoela. Konposatzaileak berak esan zuenez, “zortzi dontzeila gazte daude etxe honetan, eta ia denak zinez ederrak”. Pieza hau zoragarri lotzen zaie garai hartako Vienako musikaren bi joera nagusiei: badu “goi-mailako gizartearen” aire bat, musika arina baita, birtuosismoa atsegin duena, eta orobat baditu Erromantizismo geldiezin baten zantzuak.

Freskotasun eta alaitasunezko mirari honetan partiturako notek dena zipriztintzen dute, Schubertek lehendik musikatua zeukan Christian Schubart-en olerkiko “amuarrain apetatsua” balira bezala, hots, “errekatxo garden batetik gezi baten pare jostakin igaro zen arraintxo alai” hura bailiran. Kintetorako kantu haren forma sinplifikatu bat aukeratu zuen, pentsatu baitzuen melodia ona zela eta, batez ere, bost mugimenduen aukera harmonikoek aberastasun espresibo handia zutela. Hala, partitura hau adierazkortasunez beteriko giro desberdinen mosaiko bat da, umore eta aldarte anitzak biltzen dituena, denak ere kontrajarriak, ustekabekoak eta erabat elkarri uztartuak. Ez dago goxotasunik maltzurkeria puntu bat gabe, edo alaitasunik malenkonia zantzurik gabe, edo transzendentzia poetikorik umore kutsurik gabe.

Asmakizun melodiko argitsua, elkarri sotilki lotutako ideiekin; tratamendu harmoniko irudimentsua, kolore tonaleko modulazio ugarirekin eta modu maior eta minorren arteko etengabeko kulunkarekin; bi alderdiren artean (eslaviarra edo hungariarra, gortekoa edo bohemioa) mugitzen den metrika erakargarria eta diskurtso malgua, lirismoa etengabe hauspotzen duena; guztiak batzen zaizkio instrumentuen protagonismo parekidea eta elementu osagarrien arteko solas adiskidetsua sustatzen duen egiturari. Konposizio-baliabide horiek pentsarazten diote entzuleari ia dena inprobisatua dela, planifikaziotik urruntzen den jolas bat balitz bezala; oinarrizko sentsualitate ahaltsu batez blaituriko jolas bat, ezinbestean xarmatzen gaituena, musikarako eta adiskidetasunerako beraizik jaiotako norbaiten arimatik irten delako. Goza itzazue biak.

Mercedes Albaina

MUSIKA MÚSICA • T: +34 94 679 04 88